Ilse raadt aan… De On-boeken van Leike van Oss en Jaap van ’t Hek

Involve boekenweek

 

Welk boek is voor jou het beste boek ooit geschreven over change en communicatie?
Dat is voor mij niet één specifiek boek, maar een serie boeken. Namelijk de On-boeken van Leike van Oss en Jaap van ’t Hek: Onveranderbaarheid, Ondertussen, Onderweg, Onomkeerbaar en Onmacht. Ik raad deze boeken aan omdat ze een mij zeer aansprekende mengeling van filosofie en praktijk bevatten. De auteurs bekijken verandering vanuit allerlei verschillende perspectieven. Veranderaars schetsen vaak een versimpeld model om verandering overzichtelijk te kunnen benaderen, maar verandering is nooit simpel. We hebben te maken met mensen in een organisatiecontext, dus veranderen is altijd complex en onvoorspelbaar. Leike van Oss en Jaap van ’t Hek doen recht aan de complexiteit en de essentie van verandering in al hun boeken. Dit doen ze met een groot inlevingsvermogen, een positieve kijk en als ware woordkunstenaars.

Welk aspect uit de boeken zie je terug bij veranderprojecten waar je betrokken bij bent?
Bij veranderingen kijken we altijd naar wat er vandaag al is en naar hoe we het morgen zouden willen zien, de gewenste realiteit. In het boek Onomkeerbaar bieden de auteurs een missende koppeling tussen deze Ist en Soll situatie. Alleen vanuit het wenselijke denken helpt je niet, dat is slechts een stip op de horizon. Het is van belang om vooral te kijken naar waar we vandaag al meer van zouden kunnen doen en op aan zouden kunnen aanhaken in ons verandertraject: vanuit het mogelijke denken dus. Kansen grijpen en haakjes zoeken op weg naar jouw gewenste situatie. Dit sluit volledig aan op onze verandervisie, waar we ook altijd eerst op zoek gaan naar de actualiteit om op aan te haken.

Wat is voor jou de belangrijkste takeaway uit deze serie boeken?
De boeken hebben onze verandervisie op vele manieren verder gebracht. De meest recente vertaling van Ondertussen is een manier om dat Ondertussen in organisaties structureel te monitoren. Zodat je minder overvallen wordt, mensen met verschillende perspectieven elkaar beter begrijpen én een verandering maximaal te laten aansluiten bij wat er leeft en speelt ‘Ondertussen in het echt’. We zijn op dit moment druk bezig met de ontwikkeling van een praktische methode om op een kwalitatieve manier in kaart te brengen wat er allemaal speelt en leeft binnen de organisatie. Denk aan thermometerinterviews, panelgesprekken en het ondersteunen van mensen (bijvoorbeeld in een netwerk) om op een antropologische wijze naar de (gewenste) realiteit te kunnen kijken. Meer hierover kun je nog voor de zomer verwachten in een artikel!

En als je ook nog een boek mag aanraden dat niet over organisaties, change of communicatie gaat?
Mijn huidige persoonlijke favoriet is het boek Ruimer dan de hemel, weidser dan de ruimte, wat je bent voordat je werd van Mooji. In mijn sabbatical ben ik op zoek gegaan naar manieren om meer uit mijn hoofd te komen. Maar Mooji zegt eigenlijk: dat is helemaal niet belangrijk. Het is alleen belangrijk om jezelf voortdurend af te vragen: wat weet ik zeker? Dat ik hier nu ben. Dat ik besta. Leven in het ik ben… dus. Simpelweg bewust zijn.